Wprowadzenie


Tablica na bulwarze nadmorskim w Wellington
Tablica na bulwarze nadmorskim w Wellington, NZ

Postanowiliśmy utworzyć witrynę internetową, która w oparciu o zgromadzony przez nas materiał prasowy da podstawowe informacje o polonijnych archiwach, bibliotekach, instytutach naukowych, muzeach i pomnikach polskich za granicą. Inicjatorem i kustoszem Wirtualnego Muzeum Polonii, podobnie jak i Polonijnej Biblioteki Cyfrowej, na której zbiorach się opiera jest prof. dr hab. Dariusz Kuźmina z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Wśród licznych polonijnych inicjatyw prasowych wiele było efemerycznych, ale są też tytuły, które wychodzą od lat i stały się prawdziwymi instytucjami. Wobec braku mechanizmu gromadzenia i zachowania czasopism polonijnych, wszelkie inicjatywy ich digitalizacji mają pierwszorzędne znaczenie. Gazety to prawdziwe kapsuły czasu chroniące to, co ulotne – aktywność społeczną, polityczną i kulturalną Polonii. O bogactwie kultury polskiej świadczą jej polonijne dzieje. Wszystkie modele emigracji można w dziejach Polonii prześledzić – od zwartych grup zamieszkujących w tej samej okolicy, z własnym kościołem, szkołą, biblioteką i prasą, przez indywidualne adaptacje do nowych warunków, aż po pełną asymilację. Te modele można obserwować na każdym kontynencie i w każdym kraju gdzie znalazła się polska diaspora. Liczbę tytułów prasy polonijnej wychodzących za granicą można liczyć na setki, a biorąc pod uwagę wydawnictwa okolicznościowe i efemeryczne na tysiące. Ponieważ archiwa prywatne z czasem ulegają rozproszeniu, a nie ma instytucjonalnej ścieżki ich zachowania, prasa polonijna stanowi często jedyny ślad wielu inicjatyw o podstawowym dla wspólnot polskich znaczeniu.

Prasa była potęgą do czasów wejścia na rynek mediów kolorowej telewizji. W czasach swojej świetności nie darmo była nazywana czwartą władzą. Obecnie spektrum informacji przeniosło się do Internetu, który jest pierwszym wyborem, jeśli chodzi o kontakty i poszukiwanie informacji. Daje on nowe możliwości dotarcia do tych wszystkich, którzy przyznają się do polskiego pochodzenia i interesują krajem skąd pochodzą ich przodkowie.


 

Polonijna Biblioteka Cyfrowa (9200)