Meksyk nigdy nie był krajem polskiego osadnictwa. Pod koniec XIX w. osiedlił się w Meksyku książę Albert Stanisław Radziwiłł, ożeniony z bogatą Meksykanką. Od 1874 do 1890 przebywał polski lekarz Władysław Belina. W 1900 krótką wizytę złożył Ignacy Paderewski. W wojnie rewolucyjnej 1910-1918 Polacy nie brali udziału. W drugiej połowie XX w. osiedliła się w Meksyku mała grupa polskich żołnierzy – uchodźców politycznych. W siedzibie Towarzystwa Polskiego w Meksyku zorganizowano bibliotekę, która posiadała około 500 książek w 1931. Meksyk przystąpił do II wojny światowej w 1942 r. Dnia 1 lipca 1943 przybył w pobliże miasta Leon do miejscowości Santa Rosa transport Polaków – 707 osób. Drugi transport w liczbie 726 (w tym 264 dzieci) przybył w listopadzie 1943. Polski obóz zlikwidowano w 1945. W Meksyku pracował i wydawał polską prasę inżynier Jerzy Skoryna. Meksykański epizod miał Sławomir Mrożek, który ożenił się z Meksykanką. Obecnie w Meksyku mieszka niewielu Polaków.

Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego w Mieście Meksyk ufundował w roku 1944 płk Jan Skoryna, wysłany przez rząd polski do Meksyku w lipcu 1939 roku z misją pogłębienia stosunków handlowych, kulturalnych i naukowych, założyciel Polsko-Meksykańskiej Izby Handlu i późniejszy inicjator podniesienia Poselstwa RP do rangi Ambasady. Popiersie wykonał znany rzeźbiarz i malarz hiszpański, który namalował także dwa obrazy MB Częstochowskiej dla Diecezji w Tacambaro w Meksyku i stolicy Paragwaju, Asunción. Pomnik został postawiony dopiero w roku 2001 na zbiegu dwóch alei: Paseo de la Reforma i Explanada, w sercu rezydencyjnej dzielnicy Lornas de Chapultepec.

 

 

 

Autor Polskich śladów w Meksyku, Jerzy Skoryna, założył w Meksyku “lnstituto de Estudios de la Cultura y Sociedades Europeas” (Instytut Studiów Kultury i Społeczeństw Europejskich) oraz wydawał ilustrowany dwutygodnik informacyjny “ARKA de lnformaciones”.

 

 

 

 

 

“Arka de Informaciones”. Organo Informativo del Instituto de Estudios de Cultura y Sociedades Europeas, A.C. Editor: Jerzy Skoryna.

 

 

 

 

 

 

Ze zbiorów Jolany Nitosławskiej de Palacios:
Melchor Wańkowicz, In a Polish field-hospital in 1918 : [Szpital w Cichiniczach], from the diary of a Red Cross sister [Zofia Wańkowiczówna], translated from the Polish by Mrs A. Pruszyńska, [No 010. Printed as Manuscript], Tokyo : Printed by Kokusai Shuppan insatsusha (International Publishing and Printing Co.), [1938], 61 p., couv. ill. [Acq. 185-60] ; In-8° (24 cm). Wydano prawdopodobnie kilkadziesiąt numerowanych egzemplarzy, z których część przekazano członkom rodziny Wańkowiczów.

 

 


Bibliografia

  • Jacewicz A.: Santa Rosa : Osiedle polskie w Meksyku, Londyn 1963;
  • Kuczyński A.: Polskie opisanie świata: studia z dziejów poznania kultur ludowych i plemiennych, Wrocław 1994;
  • Kula, M.: Dzieje Polonii w Ameryce Łacińskiej : zbiór studiów, Wrocław 1983;
  • Kula M.: Rewolucja Meksykańska jako przedmiot analizy socjologii historycznej, Warszawa 2010;
  • Paradowska M.: Polacy w Meksyku i Ameryce Środkowej, Wrocław 1985;
  • Skoryna Jerzy.: Polskie ślady w Meksyku, Miasto Meksyk 2005
  • Smolana K.: Polonia y México a lo largo de la historia: una perspectiva desde la misión diplomática polaca : Polska i Meksyk na przestrzeni dziejów widziane z perspektywy misji dyplomatycznej, México 2018.