Siedziba Biblioteki Polskiej w Paryżu na wyspie św. Ludwika, przy Quai d’Orléans

Biblioteka Polska w Paryżu (fr. Bibliothèque Polonaise de Paris) została założona w 1838 z inicjatywy  Karola Sienkiewicza, który doprowadził do połączenia już istniejących księgozbiorów wydziału historycznego i statystycznego Towarzystwa Literackiego Polskiego oraz Towarzystwa Pomocy Naukowej. Celem Biblioteki było  zbieranie ocalałych książek,  archiwów i pamiątek narodowych.   Biblioteka została uroczyście otwarta  24 marca 1839. Zarządzała nią  Rada Biblioteczna, w której skład wchodziło ośmiu delegatów. Dożywotnim prezesem został ks. Adam Jerzy Czartoryski, a funkcje sekretarza, bibliotekarza i kasjera pełnił Karol Sienkiewicz. Na potrzeby placówki zakupiono  (1853) czteropiętrową kamienicę na wyspie św. Ludwika przy Quai d’Orléans w 6. dzielnicy Paryża.

Zbiory Biblioteki Polskiej  w 1845 to  15 tys. tomów, w 1848 wzrosły do ok. 20 tys. książek. W 1914 księgozbiór liczył 100 tys. książek. W 1939 zbiory obejmowały 145 tys. książek, 1000 rękopisów, 12 tys. rycin, 2800 atlasów i map oraz 20 tys. dokumentów dotyczących historii Polski. W 1989 księgozbiór liczył ok. 220 000 woluminów, w tym ok. 5 000 map polskich i 7 000 rycin od XVI do XX wieku, jak również kolekcję Towarzystwa Historyczno-Literackiego. O zbiorach Biblioteki Polskiej w Paryżu pisał Władysław Mickiewicz, najstarszy syn Adama Mickiewicza, założyciel pisma emigracyjnego L’Espérance i Księgarni Luksemburskiej, promujący we Francji dzieła pisarzy polskich.

W 1893 r. zarządzanie Biblioteką zostało przekazane w ręce Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Od 1903 przy Bibliotece Polskiej funkcjonuje Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu. W chwili obecnej (po ustaleniach z roku 2004) Biblioteka jest wspólnie prowadzona przez Polską Akademią Umiejętności (PAU) i Towarzystwo Historyczno-Literackie.

W roku 2013 r. Biblioteka Polska, Towarzystwo Historyczno-Literackie w Paryżu i Muzeum Adama Mickiewicza w Paryżu zostały wpisane przez UNESCO do Rejestru Pamięci Świata.


„Les Amis de la Pologne”

 

 

 

Rosa Bailly

W latach 1919–1940 wychodziło we Francji czasopismo „Les Amis de la Pologne” (“Przyjaciele Polski”). Redagowane przez Francuzów pismo było organem towarzystwa o tej samej nazwie, założonego przez Rosę Bailly (1890-1976). R. Bailly – znana także pod pseudonimem Rosa Dufour-Bailly oraz Aimée Dufour była francuska pisarką, dziennikarką i poetką zakochaną w kulturze i literaturze polskiej. Pismo szczególnie istotną rolę odegrało po wrześniu 1939. Ukazał się w nim m.in. manifest piętnujący zbrodnie niemieckie w Polsce, podpisany przez francuskich intelektualistów, jak Georges Duhamel, Emile Picard, Jules Romains, Paul Valéry. Rosa Bailly zorganizowała też głośną wystawę zdjęć fotograficznych Warszawa w Gruzach na Polach Elizejskich. Były to zdjęcia z oblężonej we wrześniu 1939 roku Warszawy.

 

 


Polonijna Biblioteka Cyfrowa udostępnia następujące tytuły prasy polonijnej wydawanej we Francji:

“Echo de la Polonia” z lat 2005-2016.

 

 

 

 
 

“Les Amis de la Pologne” z lat 1921-1932.

 

 

 

 

“Żołnierz Polski we Francji” z roku 1939.