Emigracja Polaków do Nowej Zelandii rozpoczęło się w latach 70 XIX wieku i miała kilka charakterystycznych faz. Pierwsza fala emigracji z drugiej połowy XIX wieku, z terenów Pomorza, zasiedliła prowincje Otago i okolice miasta Duniden na Wyspie Południowej. Innym miejscem osiedlenia dla tej grupy polskich emigrantów była prowincja Taranaki – okolice miasta New Plymouth na wyspie północnej. Szacuje się jej liczebność na ok. 1500 osób. Druga grupa emigrantów w liczbie ok 2 tys. przybyła w latach 1918 – 1939. Trzecia grupa była emigracją polityczną, powojenną, także w ramach łączenia rodzin. Jej liczbność oblicza się na ok. 2 tys. osób. Czwartą falą była emigracja solidarnościowa, z lat 1981 – 1989. Z obozów dla uchodźców we Włoszech i Austrii przybyło do Nowej Zelandii ok. 300 polskich obywateli.

W okresie ostatnim, po roku 1989, emigrują do Nowej Zelandii czasowo lub na stałe głównie Polacy z Irlandii i Wielkiej Brytanii. Zwykle są to profesjonaliści zatrudniani na kontrakty. Największe skupiska polonijne w Nowej Zelandii są na Wyspie Północnej, w Auckland, Wellington, Hamilton i New Plymouth i na Wyspie Południowej, w Christchurch i Dunedin. Na terenie Nowej Zelandii działa 11 organizacji polonijnych, w tym utworzona w 2010 roku Rada Naczelna Organizacji Polonijnych w Nowej Zelandii. Są wśród nich: Stowarzyszenie Polaków w Nowej Zelandii, Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, Stowarzyszenie Polaków w Auckland, Stowarzyszenie Polaków w Christchurch, kilka domów polskich, chór, szkółki polonijne i polskie parafie rzymskokatolickie.


 

Najlepiej znanym wydarzeniem w historii emigracji polskiej do Nowej Zelandii jest Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua. Pahiatua to małe, prowincjonalne miasteczko, położone około 160 km na północ od Wellington. W latach 1944-49 w pobliżu miasteczka znajdowało się osiedle noszące nazwę: Obóz Polskich Dzieci w Pahiatua. W 1944 roku rząd Nowej Zelandii, którego premierem był Peter Fraser, zaprosił grupę polskich dzieci i ich opiekunów do Nowej Zelandii. 1 listopada 1944 do portu w Wellington w Nowej Zelandii zawinął transportowiec wojsk Stanów Zjednoczonych, na pokładzie którego znajdowało się 733 polskich dzieci, w większości sierot, wraz z 102 opiekunami. […] Obozowi Polskich Dzieci poświęcony jest album Aliny Suchanski: Polish Kiwis : pictures from an exhibition. Polish Association in Christchurch; Canterbury Museum, Christchurch 2006.


 

Otwarcie Domu Polskiego w Wellington miało miejsce 2 czerwca 1965 roku. Warunki w jakich powstawało i rozpoczynało swoją działalność Stowarzyszenie Polaków w Nowej Zelandii, różniły się od tych, jakie Polacy zastali w innych krajach polskiej diaspory. Izolacja geograficzna sprawiła, że polska grupa w Nowej Zelandii była i pozostała stosunkowo nieliczna. Najlepszym źródłem wiadomości o Polakach w Nowej Zelandii są wydawane przez Stowarzyszenie czasospisma Wiadomości Polskie
oraz Gazeta Polonia.

 

 

 


 

Maria van der Linden: An unforgettable journey. Palmerston North: Dunmore Press 1992

Maria van der Linden opisuje lata dzięcięce, deportację do Północnego Kazachstanu, podróż do Iranu, podróż do Indii, obozy dzieci polskich w Balachadi-Jamnagar i Valivade-Kolhapur, podróż do Nowej Zelandii, Polski Obóz w Pahiatua i życie w Nowej Zelandii.